Tọa đàm đã thu hút sự quan tâm và tham dự của các đại biểu đến từ các trường đại học, các Bộ/ngành, doanh nghiệp, văn phòng Luật, các cơ quan báo chí cùng các cán bộ của VCA.

Trình bày về các biện pháp khắc phục (BPKP) trong tập trung kinh tế, diễn giả Trần Thị Thu Phương – Đại học Thương mại đã đã làm rõ các nội dung nghiên cứu chủ yếu sau:

-          Cơ sở của việc nghiên cứu BPKT trong tập trung kinh tế;

-          Rà soát các quy định về BPKP của Việt Nam;

-          Phân tích nội dung của BPKP; khả năng áp dụng BPKP tại Việt Nam và kinh nghiệm thế giới;

-          Một số khuyến nghị trong việc chuyển hóa các BPKP vào hệ thống pháp luật cạnh tranh Việt Nam.

Theo nhận định của các nhà nghiên cứu luật và chính sách cạnh tranh, đây là một đề tài hay nhưng còn mới và khó. Các đại biểu đã tham gia thảo luận và trao đổi về đề tài được nêu một cách rất sôi nổi, trong đó cũng có những ý kiến trái chiều nhau.

Trên thế giới, luật điều chỉnh tập trung kinh tế ra đời khá muộn so với luật điều chỉnh các thỏa thuận hạn chế cạnh tranh hay lạm dụng vị trí thống lĩnh, vị trí độc quyền. Thực tế thì tập trung kinh tế thường gắn liền với quyền lực kinh tế và quyền lực chính trị, thông qua việc hình thành các tập đoàn kinh tế lớn. Chính vì vậy, trong thời gian đầu, nhiều quốc gia đã thực hiện chính sách khuyến khích hoạt động tập trung kinh tế để có được những tập đoàn kinh tế lớn trong nền kinh tế. Việc làm này là cần thiết ở những thời điểm nhất định, tùy vào điều kiện và mức độ phát triển của nền kinh tế. Theo quan điểm của TS Nguyễn Hữu Huyên, đây cũng là vấn đề cần nghiên cứu rất kỹ trước khi đưa vào Luật Cạnh tranh và trong thời điểm hiện nay, Luật Cạnh tranh chưa cần quy phạm hóa các BPKP trong tập trung kinh tế.

Theo Ông Phùng Văn Thành – VCA, trước hết cần làm rõ khái niệm BPKP và đưa ra các ví dụ cụ thể để minh họa và diễn giải. Pháp luật của một số nước có nhắc đến BPKP nhưng là các BPKP hậu quả sau khi diễn ra hoạt động tập trung kinh tế. Trong phạm vi nghiên cứu lần này, BPKP nên được hiểu là trách nhiệm và nghĩa vụ của doanh nghiệp khi tiến hành tập trung kinh tế, trong đó có BPKP về mặt cấu trúc và BPKP về mặt hành vi.

Các nước trên thế giới có điều chỉnh tập trung kinh tế, điển hình là trường hợp của EU, Pháp và Canada. Cơ quan quản lý xem xét giao dịch được đề xuất, nếu sau khi sáp nhập ảnh hưởng tích cực lớn hơn ảnh hưởng tiêu cực thì cho phép tiến hành tập trung kinh tế và cơ chế áp dụng điều chỉnh tập trung kinh tế dựa trên sự thỏa thuận giữa hai bên. Thực chất, các cam kết quy định khi tiến hành tập trung kinh tế được thực hiện nhằm giảm thiểu tiêu cực đối với nền kinh tế.

Ông Ngô Đức Minh, đến từ Vụ Pháp chế - Bộ Công Thương cũng bày tỏ băn khoăn về việc áp dụng các BPKP ở Việt Nam Theo Ông Minh, vấn đề người mua cần được xác định một cách rõ ràng, đối tượng mua bán là tập đoàn lớn hay là các công ty con. Ông Minh cũng nêu lên mối quan ngại về cách thức xử lý đối với các quỹ đầu tư có phương châm hoạt động - mua lại để bán với giá cao và không nhằm mục đích chiếm lĩnh thị phần trên thị trường. Để góp phần nâng cao hiệu quả của các hoạt động tập trung kinh tế, cơ quan quản lý nên để doanh nghiệp chủ động đề xuất biện pháp giảm thiểu tiêu cực khi trình phương án tiến hành tập trung kinh tế. Đây cũng là quan điểm của đông đảo đại biểu tham gia tọa đàm.

Cũng trong buổi tọa đàm, các đại biểu đã tích cực trao đổi và nêu lên ý kiến xung quanh chủ đề nghiên cứu. Các BPKP trong tập trung kinh tế là vấn đề rất cần thiết, đòi hỏi có sự kết hợp nghiên cứu về mặt kinh tế cũng như về mặt Luật và chính sách. Ý kiến đóng góp của các đại biểu đã được ghi nhận để tiếp tuc hoàn thiện đề tài nghiên cứu và là cơ sở cho việc đề xuất nội dung cho các chương trình tọa đàm tiếp theo.

Ngân An